بزرگنمایی:

نمایشگاه صنایع دستی در بابلسر  بر اساس تعریف صنایع دستی عملکرد خوبی از خود بر جای نگذاشت.

به گزارش پایگاه خبری فجر شمال، شهرستان بابلسر در روز های 12 ،13 و با یک روز تمدید در  14 خرداد ماه 1401 شاهد برپایی نمایشگاه صنایع دستی از سوی اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در محل هتل و رستوران بزرگ میزبان این شهرستان بو د که به دست اندر کاران جهت برپایی این نمایشگاه بزرگ که با بیش از 70 غرفه برپا کردند خدا قوت می گوییم.

به گفته مسوولان برپا کننده این نمایشگاه آثار بسیار خوبی از هنرمندان فرهیخته شهرستان های بابلسر، فریدونکنار، بابل در معرض نمایش گذارده شد که بعضا دیده می شد که هنرمندانی از شهرستان های ساری، چالوس، تنکابن و گلوگاه نیز حضور داشتند.

در آغاز نوشتار به تعریف صنایع دستی می پردازیم که در تعریف آن آمده است که صنایع دستی یاکاردستی نوعی کار است که در آن لوازم تزئینی و کاربردی تنها با استفاده از دست یا ابزارساده ساخته می‌شود. معمولا این کلمه به روش‌های سنتی ساختن کالاها اطلاق می‌گردد. استادکاری مخصوص هر یک از این موارد مهم‌ترین ملاک است. چنین چیزهایی اغلب از لحاظ فرهنگی یا مذهبی فوق‌العاده هستند. لوازمی که به صورتتولید انبوهیا با ماشین آلات مختلف ساخته می‌شوند جز صنایع دستی نیستند.آنچه مقوله‌ی صنایع دستی را ازهنرکاردستی متمایز می‌سازد، هدف ساخته آن‌ها است. صنایع دستی لوازمی هستند که قرار است مورد استفاده قرار گرفته و کهنه، پوسیده شوند. موارد استفاده از آن‌ها بیش از یک تزئین ساده ‌است.  صنایع دستی اغلب کارهای فرهنگی و رسومی‌تری تلقی می‌شوند زیرا به عنوان بخشی از ملزومات زندگی روزمره مطرح هستند.

از مجموع تعاریف صنایع‌دستی، به نظر می‌رسد تعریف زیر که توسط گروهی از کارشناسان سازمان صنایع‌دستی ایران ارایه گردیده، دقیق‌تر و جامع‌تر باشد چرا که با وضعیت فعلی این صنعت و هنر ارزنده انطباق بیشتری دارد.

صنایع‌دستی به مجموعه‌ای از هنرها و صنایع اطلاق می‌شود که به‌طور عمده با استفاده از مواد اولیه‌ی بومی ساخته می‌شود و قسمتی از مراحل اساسی تولید به کمک دست و ابزاری ساخته می‌شود که در هر واحد آن ذوق هنری و خلاقیت کاری صنعتگر سازنده به نحوی تجلی یافته و همین عالم، وجه تمایز اصلی این‌گونه محصولات از مصنوعات مشابه ماشینی و کارخانه‌ای است. این صنعت بدون استفاده از ماشین ایجاد می‎گردد و عمدتا دست در آن دخیل است. صنعت دستی هر قوم گوشه‌ای از هویت آن‌ها را در گذشته تاریخی‌اش بیان می‌کند.

با توجه به تعریف فوق و سایر تعاریفی که برای صنایع‌دستی ارایه شده، می‌توان ویژگی‌های زیر را برای صنایع‌دستی نام برد:

1. قسمتی از مراحل اساسی تولید، توسط دست انجام می‌شود؛ برای تولید هر یک از فرآورده‌های دستی مراحل متعددی طی می‌شود ولی انجام کلیه‌ی این مراحل به‌وسیله‌ی دست و ابزار و وسایل دستی الزامی نبوده و چنانچه تنها قسمتی از مراحل اساسی تولید به این طریق انجام شود، محصول تولید شده با توجه به مواردی که در تعریف ذکر شد، صنایع‌دستی محسوب می‌گردد.

2. حضور مؤثر و خلاق انسان در تولید و شکل بخشیدن به محصولات ساخته‌شده و امکان ایجاد تنوع و پیاده کردن طرح‌های مختلف در مرحله‌ی ساخت این‌گونه فرآورده‌ها.

3. تأمین قسمت عمده مواد اولیه مصرفی از منابع داخلی.

4. داشتن بار فرهنگی (استفاده از طرح‌های اصیل بومی و سنتی).

5. عدم همانندی و تشابه فرآورده‌های تولیدی با یکدیگر.

7. دارا بودن ارزش افزوده‌ی زیاد در مقایسه با صنایع دیگر.

8 .قابلیت ایجاد و توسعه در مناطق مختلف (شهر، روستا و حتی در جوامع عشایری).

9. قابلیت انتقال تجربیات، رموز و فنون تولیدی، سینه به سینه و یا مطابق روش استاد و شاگردی.

پس ار تعریف صنایع دستی وآشنایی با آن می پردازیم به برپایی این نمایشگاه ..

با توجه به این که عنوان این نمایشگاه، نمایشگاه صنایع دستی بود اما بعضا مشاهده می شد که برخی از غرفه از صنایع دستی بهره ای نبرده بودند و کار هایی نظیر کار برروی سنگ های ساختمانی، ساخت جعبه های شطرنج های چوبی و ظروف چوبی و  ... که با CNC انجام پذیرفته بود. حضور غرفه ظروف چینی نیزیکی از غرفه هایی بود که چشمان بازدیدکنندگان را می آزرد. غرفه زرگری که اصلا به صنایع دستی ربطی نداشت نیز بر پا شده بود و... با توجه به این که در تعریف صنایع دستی آمده است،  لوازمی که به صورت تولید انبوه یا با ماشین آلات مختلف ساخته می‌شوند جز صنایع دستی نیستند.

عدم نور پردازی مناسب ، عدم چینش صحیح  غرفه ها از لحاظ رشته های مختلف صنایع دستی آشفتگی خاصی را در نمایشگاه حاکم کرده بود.

مشخص نبودن ورود و خروج  نمایشگاه موجب سردر گمی بازدیدگنندگان را فراهم کرده بود که از تمامی غرفه ها بهره مند نمی شدند، که این مورد در بازدید مسوولان حاضر در نمایشگاه هم صدق می کرد.

البته بایستی گفت که اکثر نمایشگاه ها صنایع دستی از این مشکلات مبرا نیستند، شاهد برپایی نمایشگاه صنایع دستی  در دهه اول انقلاب در ساری بودیم که در بدو ورود به نمایشگاه شاهد آثار چوبی از کشور چین بودیم که از روش CNC تولید شده بود و در معرض نمایش و فروش گذاشته شده بود که در آن زمان هم با نقد شرکت کنندگان در نمایشگاه روبرو شده که متاسفانه تا کنون ترتیب اثری داده نشده است.

در پایان سوال این است که کارشناس اداره میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی شهرستان بابلسر و برگزار کنندگان این نمایشگاه  چگونه به این نتیچه رسیده است که عنوان این نمایشگاه را صنایع دستی بگذارند؟