به گزارش  پایگاه خبری فجر شمال، به نقل از روابط عمومی دانشگاه مازندران، سومین کنفرانس ملی دوسالانه باستان‌شناسی و تاریخ هنر ایران با موضوع"رویکردها و روش‌های نوین در مطالعات باستان‌شناسی" با حضور مسوولان استانی و دانشگاهی در روز پنج‌شنبه 10 آبان 1403 به میزبانی دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برگزار شد.

       رحمت عباس‌نژاد، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه و دبیر این کنفرانس با تبریک فرا رسیدن هفته مازندران، از دریافت تعداد 120 چکیده مقاله و 65 مقاله کامل توسط دبیرخانه همایش خبر داد و افزود: از این تعداد، 39 مقاله برای چاپ در مجموعه مقالات همایش و 14 مقاله نیز برای سخنرانی انتخاب شدند.

       عباس‌نژاد تصریح کرد: سال گذشته در مشورت با اعضای دبیرخانه دایمی کنفرانس ملی باستان‌شناسی و تاریخ هنر ایران، به دلیل برخی نگرانی‌های جدی و روز باستان‌شناسی و باستان‌شناسان و رواج هرج و مرج‌های اداری و عمومی و هم‌چنین در معرض خطر قرارگرفتن محوطه‌ها، بافت‌ها و بناهای باستانی و تاریخی و گسترش بی‌رویه حفاری‌های غیرقانونی و قاچاق، در ابتدا بنا داشتیم عنوان و اهداف همایش را"باستان‌شناسی همگانی" بگذاریم. اما پس از بحث و بررسی، عنوان"رویکردها و روش‌های نوین در مطالعات باستان‌شناسی" را نهایی کردیم.

       عضو هیات علمی دانشگاه مازندران در ادامه، اهداف برگزاری این همایش را برشمرد و اظهار داشت: از مهم‌ترین اهداف این کنفرانس می‌توان بهآشناکردن نسل جدید پژوهشگران و باستان‌شناسان با مطالعات بین‌رشته‌ای؛ معرفی باستان‌شناسی علمی به عموم مردم و اقشار گوناگون اجتماعی به منظور انجام وظایف و رسالت‌های باستان‌شناسی همگانی؛ ارتقای آگاهی عمومی نسبت به این علم و نکوهش حفاری‌های غیرقانونی و قاچاق مواریث فرهنگی؛ آشناسازی مدیران و دست‌اندرکاران با روش‌های متنوع و پرهزینه پژوهش‌های باستان‌شناسی به منظور تغییر رویکردها و نگاه‌ها و جلب پشتیبانی آنها و بهبود اعتبارات پژوهشی اشاره کرد.

        عباس‌نژاد به بیان تاریخچه مطالعات بین‌رشته‌ای و کاربرد روش‌های نوین در باستان‌شناسی ایران پرداخت و گفت: این مطالعات و روش‌ها در طول 20 سال قبل از انقلاب اسلامی 1357، رشد خوبی داشته و همگام با تحولات مشابه در دیگر نقاط دنیا بوده است؛ ولی، پس از انقلاب اسلامی در ابتدا وقفه‌ای در مطالعات پدید آمد و سپس، این فعالیت‌ها و روش‌ها به‌طور نسبی متداول شدند اما به‌دلیل کمبود متخصص، نبود تجهیزات و ملزومات، و کمبود شدید اعتبارات مالی، به سختی انجام پذیرفتند.

       عضو هیات رییسه دانشگاه مازندران با تاکید بر این‌که پژوهش‌های باستان‌شناسی، هم در بخش میدانی و هم در حوزه آزمایشگاهی بسیار پرهزینه هستند؛ افزود: در حوزه آزمایشگاهی، نیاز باستان‌شناسی فراتر از تصور هر ناظر بیرونی است: انواع روش‌های شیمی، فیزیک، ICP، SEM، XRD، XRF، زیست‌شناسی گیاهی و جانوری و مولکولی و ژنتیک، اقلیم‌شناسی، زمین‌شناسی، متالوگرافی، پتروگرافی، کربن 14 و سایر روش‌های سن‌سنجی در پژوهش‌های باستان‌شناسی کاربست دارند.

        دبیر کنفرانس با بیان این‌که دامنه اشخاص و افرادی که باستان‌شناس با آنها سروکار و برخورد دارد، گسترده است، اظهار داشت: از نهادهای مختلف دولتی و غیردولتی و سمن‌ها گرفته تا جوامع محلی مثل دهیار، شورای محل، مالکان زمین و غیره که اغلب با باستان‌شناس سر لج دارند. همان‌گونه که باستان‌شناسی خدمات زیادی از سایر علوم می‌گیرد، دانش زیادی نیز به حوزه‌های مختلف علوم انسانی و اجتماعی ارایه می‌کند که انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی، تاریخ، مدیریت، سیاست‌گزاری‌های فرهنگی و اجتماعی، جغرافیای انسانی و جغرافیای سیاسی، از رایج‌ترین رشته‌های علمی نوشنده از آبشخور دانش باستان‌شناسی هستند.

        عباس‌نژاد در پایان سخنان خود تاکید کرد: حال که با چنین شاخه علمی پیچیده، پرکار و پرهزینه‌ای روبه‌رو هستیم؛ باید اذعان کنیم که اعتبارات پژوهش‌های باستان‌شناسی، در سال‌های اخیر بسیار ناچیز شده و ضرورت دارد که مسوولان و متولیان پژوهش کشور توجه ویژه‌ای به این موضوع داشته باشند.

       در ادامه این آیین،  حسن هاشمی زرج‌آباد، رییس دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دانشگاه مازندران، مهندس باستانی معاون اداره‌کل میراث فرهنگی استان و دکتر سیدمهدی موسوی کوهپر عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس به ایراد سخنرانی پرداختند. هم‌چنین دکتر حسن فاضلی نشلی، استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران نیز نظرات تخصصی خود را در موضوع"اهمیت و جایگاه علوم میان‌دانشی در باستان‌شناسی" ارایه کرد.

        پخش پیام صوتی حکمت‌الله ملاصالحی، استاد پیشکسوت باستان‌شناسی دانشگاه تهران، برپایی 4 نشست تخصصی در حوزه باستان‌شناسی و قرائت بیانیه پایانی کنفرانس، از دیگر بخش‌های این مراسم بود.

      یادآور می‌شود: در این کنفرانس ملی که به همت دبیرخانه دایمی همایش ملی دوسالانه باستان‌شناسی و تاریخ هنر ایران و با مشارکت دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دانشگاه مازندران، اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مازندران، اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان‌های نوشهر و چالوس و انجمن علمی باستان‌شناسی ایران برگزار گردید، دکتر حسن هاشمی زرج‌آباد و دکتر مرتضی عطایی به‌عنوان دبیران علمی و دکتر محمد قمری فتیده به‌عنوان دبیر اجرایی همکاری داشتند.

پایگاه خبری فجر شمال
حمیدرضا گل محمدی تواندشتی
پایان پیام