پایان یک پژوهش راهبردی در دانشگاه مازندران
واکاوی سلفیسم رادیکال و نسبت آن با امنیت ملی ایران
تفکر، اندیشه و دانشگاه
بزرگنمایی:
طرح پژوهشی «سلفیسم رادیکال و امنیت ملی ایران، ایدئولوژی و ژئوپولیتیک تهدید» با همکاری وزارت امور خارجه و دانشگاه مازندران به پایان رسید. پژوهشی که تلاش دارد نسبت میان اندیشههای افراطی سلفی و پیامدهای امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران را در سطح نظری و عملی مورد بررسی قرار دهد.
این طرح پژوهشی که در چارچوب همکاری میان معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه مازندران و دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه تعریف شده بود، پس از انجام کامل تعهدات علمی و پژوهشی خاتمه یافت.
مجری این پژوهش، محسن عباسزاده با همکاری آرش رئیسینژاد، کوشیدهاند با تکیه بر پیوند میان نظریه و واقعیتهای میدانی، تصویری روشن از تهدیدات ناشی از جنبشهای سلفی رادیکال علیه منافع و امنیت ملی ایران ارائه کنند.
این پژوهش بر این مبنا استوار است که سلفیسم جهادی، صرفاً یک جریان فکری یا مذهبی نیست. بلکه نوعی ایدئولوژی خشونتمحور است که در بسترهای اجتماعی خاص، قابلیت بسیج نیرو و تولید کنشهای افراطی را پیدا میکند. از سوی دیگر، قرار گرفتن این جریان در متن ژئوپولیتیک پیچیده خاورمیانه، ظرفیت آن را برای اثرگذاری بر معادلات امنیتی منطقه افزایش داده است.
بر اساس یافتههای این تحقیق، موقعیت جغرافیایی ایران، هممرزی با کشورهای اهل سنت و نیز تنوع مذهبی داخلی، در کنار نقش فرهنگی و تمدنی ایران در جهان تشیع، این کشور را در معرض نوعی تقابل ژئوکالچرال با جریانهای سلفی ضدشیعی قرار داده است. تقابلی که میتواند به بسترسازی برای بیثباتی پیرامونی و حتی اثرگذاری بر انسجام اجتماعی داخلی منجر شود.
فرضیه اصلی این پژوهش آن است که سلفیسم جهادی به عنوان یک نیروی ژئوکالچرال ضدایرانی و ضدشیعی، قادر است از طریق بیثباتسازی محیط پیرامونی کشور و تلاش برای رادیکالیزه کردن بخشهایی از جامعه اهل سنت، تهدیدی جدی برای امنیت ملی ایران ایجاد کند.
این پژوهش در نهایت ضمن تحلیل ابعاد نظری و عملی این تهدید، پیشنهادهایی کاربردی برای مواجهه مؤثر با آن در حوزه سیاست داخلی و سیاست خارجی ارائه کرده است. موضوعی که میتواند در شرایط پیچیده امنیتی منطقه، مورد توجه سیاستگذاران و پژوهشگران حوزه مطالعات راهبردی قرار گیرد.
شنبه ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۳:۳۶:۳۸
۲۶ بازدید
فجر شمال