بزرگنمایی:

با توجه به گسترش تحول دیجیتال و نیاز سازمان‌ها به نرم‌افزارهای بومی و امن، پژوهش و آموزش در مهندسی کامپیوتر چگونه می‌تواند به حل کدام مساله مشخص در حوزه خدمات، صنعت، امنیّت اطلاعات یا هوش مصنوعی در استان و کشور کمک کند؟

با سلام و احترام و تشکر از توجه شما، متن زیر، پاسخ و پیشنهادی ساده و مختصر و البته متناسب با نیازهای امروز کشور می‌باشد که بر اساس تجربه شخصی نگارنده در چهار حوزه "دانشگاهی"(عضو هیات علمی رشته مهندسی کامپیوتر با مرتبه استادی و ....)،"صنعتی"(مشاور تخصصی عالی فناوری اطلاعات درسطوح مختلف ....)، "اجرایی"(مسوولیت‌های اجرایی مختلف در سطح استانی و ملی....) و "حقوقی "(کارشناس رسمی دادگستری در رسته کامپیوتر و فنّوری اطلاعات) در پاسخ به سوال جناب‌عالی ارایه می‌گردد: مساله اصلی (درد جامعه چیست؟)
امروزه کی از مهم‌ترین مشکلات کشور در حوزه مهندسی کامپیوتر، وابستگی به نرم‌افزارها و فنّاوری‌های خارجی، ضعف امنیّت سایبری، پراکندگی داده‌ها و نبود سامانه‌های هوشمند بومی برای تصمیم‌گیری در سازمان‌ها، صنایع و خدمات عمومی است. این مشکلات علاوه بر افزایش هزینه‌ها، موجب کاهش بهره‌وری، آسیب‌پذیری در برابر حملات سایبری و کندی فرآیندهای مدیریتی شده است. نمونه بارز و بحرانی آن در حال حاضر، مشکلات مربوط به سیستم‌های بانکی و در جنگ‌های اخیر، عدم استفاده و احاطه کامل بر سیستم‌های پدافندی موجود، به‌ویژه در روزهای ابتدایی جنگ دوازده روزه بود.
آموزش و پژوهش در مهندسی کامپیوتر می‌تواند با تمرکز بر هوش مصنوعی، امنیّت اطلاعات، تحلیل کلان‌داده، رایانش ابری، اینترنت اشیا و مهندسی نرم‌افزار به طراحی و توسعه سامانه‌های هوشمند، امن و بومی بپردازد. این سامانه‌ها می‌توانند در حوزه‌هایی مانند بانک‌داری، سلامت، صنعت، نظامی، کشاورزی، مدیریت شهری و خدمات دولت الکترونیک، تصمیم‌گیری را دقیق‌تر، خدمات را سریع‌تر و امنیّت اطلاعات را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهند.
در سطح استان نیز، این ظرفیت وجود دارد که با توسعه سامانه‌های هوشمند برای مدیریت صنایع، کشاورزی، گردشگری و خدمات شهری، بهره‌وری افزایش یافته و زمینه اشتغال بیشتر دانش‌آموختگان و شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان و تخصصی به معنای واقعی کلمه فراهم شود.
به نظر می‌رسد مهم‌ترین مشکل امروز کشور در این حوزه، ضعف قدرت تصمیم‌گیری تخصصی می‌باشد که در نهایت، منجر به کمبود زیرساخت‌های نرم‌افزاری هوشمند، امن و بومی برای تحقق تحول دیجیتال و کاهش وابستگی فنّاوری می‌گردد.

 راه‌حل با تکیه بر نقش دانشگاه:
در رشته مهندسی کامپیوتر و فنّاوری اطلاعات، مساله تحول دیجیتال و امنیّت سامانه‌ها با رویکردی علمی و مساله‌محور بررسی می‌شود. دانشجویان و اساتید در کلاس‌های درس و آزمایشگاه‌ها با استفاده از مباحث مهندسی نرم‌افزار، هوش مصنوعی، امنیّت اطلاعات، علم داده، رایانش ابری و .... ابتدا نیازهای واقعی سازمان‌ها را تحلیل کرده و سپس با بهره‌گیری از متدولوژی‌های استاندارد و تحلیل نیازمندی‌ها، معماری نرم‌افزار، طراحی و پیاده‌سازی، آزمون، ارزیابی امنیّت و بهینه‌سازی سامانه‌ها و ... با آموزش و پژوهش صحیح و تکیه بر مجوز دست‌یابی به داده‌های محلی موجود، به ارایه راهکارهای بومی و قابل اجرا بپردازند.
این فرآیند در سایه اعتماد متقابل به توانمندی نیروهای دانشگاهی می‌تواند منجر به تولید نرم‌افزارها و سامانه‌های هوشمند، امن و قابل اعتمادی گردد که در حوزه‌های خدمات، صنعت، بانکداری، سلامت و مدیریت شهری به افزایش بهره‌وری، ارتقای امنیّت اطلاعات، کاهش هزینه‌ها و پشتیبانی از تصمیم‌گیری هوشمند کمک کنند. اجرای پروژه‌های پژوهشی مشترک با صنعت و دستگاه‌های اجرایی، زمینه تبدیل دانش دانشگاهی به فنّاوری و محصولات کاربردی را فراهم می‌سازد.

 خروجی راهبردی:
در صورت اجرای این راهکار، سازمان‌ها و صنایع به سامانه‌های نرم‌افزاری مجهز خواهند شد که موجب افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها، تسریع ارایه خدمات و ارتقای امنیّت اطلاعات می‌شود. هم‌چنین با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها، مدیران می‌توانند تصمیم‌های دقیق‌تر و سریع‌تری اتخاذ کنند و کیفیت خدمات ارایه‌شده به مردم بهبود یابد.
در شهرستان بابل و استان مازندران، این ظرفیت می‌تواند در حوزه‌های کشاورزی هوشمند، صنایع، گردشگری، سلامت، مدیریت شهری و خدمات الکترونیکی به‌کار گرفته شود و به افزایش بهره‌وری، کاهش اتلاف منابع، ایجاد اشتغال برای دانش‌آموختگان، توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان تخصصی در معنای واقعی کلمه و تقویت اقتصاد دیجیتال استان منجر شود.
در سطح کشور نیز توسعه فنّاوری‌های بومی، وابستگی به نرم‌افزارهای خارجی را کاهش و تاب‌آوری سایبری را افزایش داده و زمینه تحقق تحول دیجیتال، رشد اقتصاد دانش‌بنیان و ارتقای جایگاه علمی و فنّاوری ایران را فراهم خواهد کرد. این دست‌آوردها در نهایت به بهبود کیفیت زندگی مردم، افزایش رضایت از خدمات عمومی و تقویت توان رقابتی کشور منجر می‌شود.
سخن پایانی:
با تکیه بر دانش، نوآوری و هم‌افزایی دانشگاه و صنعت، آینده‌ای هوشمند، امن و پیشرفته برای ایران دست‌یافتنی است. از مهندسی کامپیوتر، می‌توان به‌عنوان پلی میان دانش امروز و توسعه پایدار فردای ایران استفاده نمود و هر پژوهش کاربردی امروز، گامی مؤثر برای ساختن ایران هوشمند فرداست. از دانشگاه تا جامعه، نوآوری قطعا می‌تواند زندگی مردم را بهتر و آینده کشور را روشن‌تر کند. ایران فردا را با اعتماد و تکیه بر دانش بومی، فنّاوری هوشمند و پژوهش‌های مساله‌محور واقعی در راستای تصمیمات تخصصی صحیح و صرفا علمی و نه سیاسی و مبتنی بر منافع شخصی می‌توان ساخت.